Czy moloch straszliwy (Moloch horridus) jest naprawdę taki straszny?

0

Po polsku moloch straszliwy. Po angielsku thorny devil lub thorny dragon. W Niemczech znany jako dornteufel. Wydawać by się mogło, że ten australijski gad wyszedł prosto z piekielnych otchłani. W końcu nazywa się go straszliwym, a nazwy często nawiązują do jego koneksji ze smokami (dragon), a nawet powiązań z samym ciernistym diabłem (thorny devil, dornteufel lub włoski diavolo spinoso).  Łaciński człon nazwy “horridus” wskazuje na szorstkość i chropowatość, a Moloch to fenickie bóstwo, któremu w ofierze składano dzieci… Już na etapie nazwy wydaje się to gad bardzo ciekawy, nietypowy i być może trochę.. straszny? Z całą pewnością można stwierdzić, że Moloch horridus to prawdziwy unikat!

 

Kolczasty diabeł – Moloch horridus

 

Wyobraź sobie przez chwilę, że jesteś odkrywcą żyjącym w XIX wieku. Właśnie przedzierasz się przez australijską pustynię. Zmęczenie daje się we znaki, słońce świeci wysoko na niebie, a w zasięgu wzroku brak oznak życia. Zaczynasz się zastanawiać, czy w tym miejscu opuszczonym przez Boga znajdziesz, chociaż odrobinę wody i cienia. Nagle, w oddali wydaje Ci się, że widzisz powolny ruch, coś powoli, ale wytrwale, podąża w twoją stronę. Nie rusza się jak inne małe zwierzęta, nie pełza, ani nie biega, tylko lekko kołysze się do przodu, jakby miało za chwilę rzucić Ci się do gardła. Nie wiesz do końca, czy to prawda, czy tylko udar słoneczny, bo to “coś” jest ledwo widoczne na tle piasku, wygląda jak sucha roślina. Poza tym, kiedy dziwny stwór jest bliżej, to widzisz, że jest cały pokryty ostrymi kolcami. Teraz już masz pewność, że to wysłannik prosto z piekieł przyszedł po Twoją duszę. Właśnie spotkałeś molocha straszliwego.

moloch

Patrząc na wygląd tej jaszczurki, nie trudno dziwić się nazwie – doskonały kamuflaż zapewnia mu płowe, szare lub brunatne plamiste ubarwienie. Ten gad zazwyczaj osiąga długość 18 – 22 cm, a jego ciało pokryte jest kolcami. Nie mają one jednak służyć atakowi, tylko obronie. Moloch straszliwy sporą część dnia spędza w bezruchu, polując, więc kolce skutecznie zniechęcają drapieżniki do zadzierania z nim, a znajdują się one nawet na brzuchu gada, chociaż tam są mniejsze. Poza tym służą one mu do picia wody – rosa i krople wody osadzają się na kolcach, a potem spływają kanalikami do pyska Moloch horridus.

 

Moloch straszliwy jak kameleon?

 

Moloch horridus wykazuje zdolność do zmiany swojego ubarwienia, jednak nie jest to tak spektakularne jak u kameleonów. Zmiana koloru wydaje się połączona z aktywnością gada. Na początku dnia jaszczurka jest ciemniejsza, a wraz z upływem czasu zaczyna jaśnieć. Zmiana koloru następuje także wtedy, kiedy gad chce się ukryć w zacienionym miejscu.

 

Miejsce występowania

 

Moloch horridus to gad żyjący tylko na terenach półpustynnych i pustynnych w Australii. Spotkać można go głównie na terenach zachodnich i południowych. Nie spotyka się go w innych miejscach, wszystko wskazuje na to, że brak wody i obecność piasku to jego ulubione warunki.

 

Gady te największą aktywność wykazują w czasie australijskiej wiosny i jesieni, wtedy łatwiej można je dostrzec. Bardziej ruchliwe są samce, które według różnych badań ruszają się dwa razy więcej niż samice, chociaż w przypadku tych zwierząt trudno mówić o nadmiernej ruchliwości, bardzo rzadko kiedy przemierzają więcej niż 100 metrów dziennie (głównie w okresie godowym), a często przemierzają zaledwie kilka metrów. W każdym razie ich sposób poruszania się jest bardzo charakterystyczny, kołyszą się w przód i tył.

horridus

Moloch horridus żyje w trudnym środowisku, gdzie dzienna temperatura często przekracza 40 stopni, a w nocy spada poniżej 20 stopni Celsjusza.

 

Nie dotykaj mnie!

 

Zachowanie Moloch horridus w chwilach zagrożenia są bardzo ciekawe. Chociaż wydaje się, że z takimi kolcami żaden drapieżnik nie będzie próbował zjeść molocha straszliwego, to czasami im się to udaje. Moloch horridus broni się przede wszystkim, chowając swoją szyję i wystawiając wszystkie kolce na lepszy widok. Kiedy molochy są złapane przez człowieka, bardzo często nadymają się, aby sprawiać wrażenie większych.

123

Przepuszcza się, że niezwykły sposób ich poruszania się i podniesiony ogon, to także sposób na zmylenie drapieżnika, który nie wie, w jakim kierunku porusza się potencjalna ofiara i nie jest w stanie odpowiednio przygotować się do ataku.

 

Żywienie Molochów – wielki problem w hodowli

 

Moloch horridus to pasjonujący i ciekawy gad, który pewnie znalazłby się w terrarium wielu hodowców, jednak jego hodowla jest prawie niemożliwa poza Australią. Wszystko przez jego bardzo wąską dietę. Moloch straszliwy żywi się prawie tylko i wyłącznie mrówkami rodzajów Ochetellus oraz Irdomymrex, które żyją na pustyni. Oczywiście, takie mrówki można hodować na karmówkę, ale problemem jest ilość – jeden Moloch horridus zjada około 1000 mrówek dziennie, a niektóre osobniki zjadają ich nawet dwa razy więcej. Inne pokarmy są w naturze przyjmowane przez molocha sporadycznie.

 

Moloch horridus żyje 10 – 15 lat, w niewoli niektóre osobniki dożywają 20 lat.

 

Charakterystyczny jest ich sposób polowania. Ustawiają się one w pobliżu szlaku mrówek i językiem, jedna po drugiej, łapią je i zjadają. Właśnie wtedy przydają im się kolce, które chronią molocha przed drapieżnikami.

 

Oczywiście, podejmowano próby żywienia ich innym pokarmem, zaczynając od osobników, które wykluły się z jajek w hodowli. Niestety, ale wszelkie próby spaliły na panewce, a młode osobniki po prostu zdychały z głodu.

 

W tych jaszczurkach interesujące są nawet pozostałości po ich posiłkach. Odchody Moloch horridus to łatwy sposób, na poznanie miejsca ich przebywania. Są sferyczne, podłużne i dosyć duże i zauważyć w nich można resztki mrówek. Odchody składane są razem w jednym miejscu, być może przez kilka jaszczurek.

 

Rozpoznanie płci i rozmnażanie

 

Rozpoznanie płci jest trudne, gdyż nie występują widoczne cechy odróżniające samca od samicy. Jedyną wskazówką jest wielkość, samice zazwyczaj są większe, szersze. Moloch straszliwy osiąga dojrzałość płciową w wieku 3 lat. W tym czasie nie osiąga jeszcze rozmiarów dorosłego osobnika. Niestety, ale na temat ich godów i rozmnażania nie wiadomo wszystkiego, gdyż jest to mało poznany gatunek, a trudne warunki, które preferują, wcale nie pomagają w badaniach nad nimi.

 

Wiedza na temat rozmnażania pochodzi tylko z hodowli. Jednak na podstawie prowadzonych obserwacji okazuje się, że gody są bardzo różnorodne. Nie wiadomo jednak, czy zależy to od regionu, z jakiego pochodzi jaszczurka, czy też może nie zaobserwowano pełnego rytuału godowego. Hodowcy donoszą o takich zachowaniach jak szybkie potrząsanie głową, podnoszenie ogona i pyska do góry, a także agresywne odpychanie partnera swoimi kolcami. Kiedy samiec próbuje pokryć niegotową na to samicę, ta szybko obraca się w kółko i zrzuca go ze swoich pleców.

 

Trochę więcej wiadomo na temat składania jaj przez Moloch horridus. Składanie jaj następuje w okresie od października do grudnia, czyli podczas lata w Australii. Przez kilka dni samica kopie w piasku głęboką jamę, gdzie znosi jaja. Taka jama może mieć nawet 60 cm długości. Samica znosi 2 – 12 jaj (zazwyczaj jest ich osiem). Składanie jaj jest dla samicy bardzo wyczerpujące, traci ona sporo wagi i sił na wykopanie odpowiedniej jamy.

 

Następnie samica zakopuje jaja, jednak nie przysypuje ich bezpośrednio ziemią. Zostawia wokół nich wolną przestrzeń. Na odpowiednie zasypanie jaj zazwyczaj poświęca cały dzień. Aby ukryć miejsce złożenia jaj, po zakończeniu pracy, zgrabia piasek, tak aby różnica w jego ułożeniu nie była mocno widoczna.

 

Z jaj wykluwają się młode Moloch horridus po 90 do 132 dniach, które wspólnymi siłami znajdują drogę ku powierzchni i wykopują niewielki tunel. Prawdopodobnie młode po wykluciu  się zjadają skorupki jaj. Przy wyjściu na powierzchnię mają około 6 cm długości.

 

Moloch horridus to tajemniczy, jeszcze niezbyt dobrze poznany gad. Na pewno, gdyby jaszczurki te miały szersze menu, to dzisiaj wiedzielibyśmy o nich dużo więcej, jednak w tej kwestii wydaje się, że szybko nie zmienią one swojego upodobania do mrówek. Jak na razie nie pozostaje nam nic innego, jak wybrać się do Australii i spróbować poczuć się jak XIX wieczny odkrywca. Jedno jest pewne – nie taki moloch straszny, jak go malują.

źródła obrazków:  https://www.flickr.com/photos/cowyeow/14896426477, https://www.flickr.com/photos/zalophusdrinkstea/9945152756, http://www.asknature.org/strategy/3f47ec0d4343c94f82e19e103ac20c34, https://www.flickr.com/photos/andrew_alderson/8687045061

 

Czyli ja :) Trochę zuchwały i arogancki ale przy tym dość uprzejmy - tak mi się wydaję. Zwierzęta egzotyczne, to jest to co mnie zachwyca. Bez względu na pochodzenie czy liczbę nóg, albo ich brak. To właśnie ja.

Leave A Reply

thirteen − 1 =